بازار واردات کالا در سالهای اخیر به دلیل رشد تجارت بینالمللی، افزایش نیاز صنایع و توسعه ارتباطات دیجیتال، بیش از همیشه فعال شده است. اما همین گسترش فعالیتها، زمینه را برای سوءاستفاده، جعل اسناد، کلاهبرداری و ضررهای مالی سنگین فراهم کرده است. بسیاری از واردکنندگان – حتی افراد باتجربه – قربانی روشهای جدید کلاهبرداری میشوند که با دقت طراحی شده و تشخیص آنها بسیار دشوار است.
در این مقاله بهصورت دقیق و کاربردی، رایجترین روشهای کلاهبرداری در واردات کالا، نشانههای هشداردهنده، راههای شناسایی تأمینکننده معتبر و ابزارهای پیشگیری را بررسی میکنیم.
یکی از شایعترین روشهای کلاهبرداری زمانی اتفاق میافتد که واردکننده با یک شرکت خارجی ظاهراً معتبر وارد مذاکره میشود، اما پس از پرداخت پیشپرداخت، هیچ کالایی ارسال نمیشود. این شرکتها معمولاً:
وبسایت حرفهای اما تازهساخت دارند
شماره تماس ثابت ندارند
سابقه تجاری قابل استناد ارائه نمیکنند
قیمتها را غیرطبیعی پایین میزنند
هدف آنها دریافت پیشپرداخت است؛ بعد از آن ناپدید میشوند.
در این روش، کلاهبرداران ابتدا نمونهای مرغوب و باکیفیت ارسال میکنند تا اعتماد خریدار جلب شود.
اما پس از عقد قرارداد و دریافت پول اصلی، بار نهایی از نظر کیفیت بسیار پایینتر بوده یا حتی غیرقابل استفاده است.
برخی فروشندگان با ارسال اسناد جعلی مانند بارنامه، گواهی مبدأ یا لیست بستهبندی، واردکننده را فریب میدهند.
تا زمانی که واردکننده متوجه جعل شود، معمولاً:
کانتینری وجود ندارد
کد پیگیری جعلی است
شرکت حملونقل اصلاً چنین باری را ثبت نکرده است
برخی تأمینکنندگان پس از نهایی شدن قرارداد، هزینههای جانبی مانند:
هزینه بستهبندی
هزینه استاندارد
هزینه انبار
هزینه صدور اسناد
را بهصورت ناگهانی اضافه میکنند و واردکننده مجبور به پرداخت میشود تا بار متوقف نشود.
یکی از خطرناکترین روشهاست.
کلاهبرداران با هک ارتباط ایمیلی یا دستکاری آدرس، شماره حساب جعلی ارسال میکنند.
واردکننده پول را به حساب اشتباه واریز میکند و تأمینکننده واقعی هیچ پولی دریافت نمیکند.
گاهی شرکت حملونقل ادعایی:
وجود خارجی ندارد
بار را بیمه نمیکند
بار را گم میکند
هزینههای غیرمنطقی مطالبه میکند
یا بار را گرو نگه میدارد
این نوع کلاهبرداری حتی باعث از بین رفتن بار میشود.
اگر با هرکدام از موارد زیر مواجه شدی، احتمال کلاهبرداری بسیار بالاست:
قیمت خیلی پایینتر از بازار
پاسخهای کوتاه، مبهم یا عجولانه
فشار برای واریز سریع پیشپرداخت
عدم ارائه مدارک رسمی و شماره ثبت
عدم امکان بازدید یا ارائه ویدئوی زنده از کارخانه
تغییر ناگهانی شماره حساب یا گیرنده
وبسایت با دامنه تازهثبتشده
قبل از هر اقدامی باید موارد زیر بررسی شود:
شماره ثبت شرکت
محل کارخانه روی نقشه
سابقه صادرات
حضور در نمایشگاهها
رتبهبندی تجاری
گزارشهای امنیتی تجارت جهانی
هیچ معاملهای فقط با وبسایت یا پیام واتساپ قابل اعتماد نیست.
قرارداد باید شامل:
استانداردهای فنی کالا
شرایط بازرسی حین تولید
جریمه در صورت عدم مطابقت
زمان تحویل
نحوه پرداخت امن
باشد.
بازرسی قبل از حمل (Pre-Shipment Inspection) یکی از مهمترین ابزارهای جلوگیری از کلاهبرداری است.
بهترین روشها:
LC (اعتبار اسنادی)
پرداخت مرحلهای
پرداخت پس از بازرسی بار
پرداخت کامل قبل از تولید = بیشترین ریسک ممکن.
حتماً از موارد زیر استفاده کن:
ایمیل رسمی شرکت
تایید هویت دو مرحلهای
تماس مستقیم قبل از هر پرداخت
بررسی نویسههای جعلی در دامنه (مثلاً o به جای ۰)
همیشه:
نام شرکت حمل
کد رهگیری
شماره کانتینر
بیمهنامه معتبر
را بررسی کن.
کلاهبرداری در واردات کالا یک تهدید واقعی و بسیار جدی است؛ تهدیدی که میتواند خسارتهای مالی سنگین، از دست رفتن زمان، توقف تولید و بیاعتباری تجاری ایجاد کند. واردات موفق زمانی اتفاق میافتد که علاوه بر مهارت مذاکره، از روشهای اصولی اعتبارسنجی، نظارت بر کیفیت و پرداخت امن استفاده شود.
بازرگانانی که با اطلاعات کامل وارد این مسیر میشوند، نه تنها از ریسکهای مالی دور میمانند بلکه میتوانند با اطمینان، روابط تجاری بلندمدت و پایدار با تأمینکنندگان معتبر ایجاد کنند.
